بازداشت دستگیری و شکنجه زنان ایرانی-2
باسمه تعالی
مطالعه موردی بازداشت و دستگیری و شکنجه زنان مبارز سیاسی ایران توسط ساواک رژیم سلطنتی پهلوی
بر اساس اطلاعات و پرونده های انفرادی آنان
در قسمت اول به آرا و نظرات امامین انقلاب در خصوص نقش زن در انقلاب اسلامی
در قسمت دوم به برخی مستندات بازداشت و شکنجه زنان مبارز سیاسی ایران در زندان های رژیم سلطنتی پهلوی پرداخته بود.
در قسمت سوم موضوع منع شکنجه در قوانین بین المللی و برخورد رژیک پهلوی با این قوانین می آید.
در قسمت چهارم آمار زندانیان سیاسی زن در رژیم پهلوی را می خوانید.
در قسمت پایانی سرنوشت زنان زندانی سیاسی رژیم سلطنتی پهلوی پس از پیروزی انقلاب اسلامی را مرور خواهیم کرد.
د- بازداشت و شکنجه زنان مبارز سیاسی ایران در زندان های رژیم سلطنتی پهلوی
آنچه که بررسی سوابق و مدارک و مستندات به جای مانده از رژیم طاغوتی پهلوی حکایت دارد، حاکی از این است که در کنار صدها هزار زن و بانوی آگاه و متعهد و مبارز سیاسی که به انحاء مختلف در صحنه های سیاسی- اجتماعی- فرهنگی فعالیت و تلاش می نمودند، صدها زن مبارز در کنار مردان مبارز و قهرمان و عدالت محور بی محابا با رژیم پهلوی و سیاست های استثماری و استعماری آن ستیز می نمودند و کار تعداد زیادی از آنها به زندان و شکنجه و داغ و درفش و تحمل انواع نامهربانی ها و ظلم ها کشیده می شد.
در جامعه ایران دوره پهلوی، از سویی فعالیت های سیاسی و مبارزاتی زنان برای عده قابل توجهی از جامعه دور از ذهن می نمود و از دیگر سو کم نبودند زنانی که فعالیت های سیاسی و مبارزاتی آنها را پشت میله های زندان کشانده بود، اینان اگرچه از نظر گرایش های سیاسی، اعتقادی و وابستگی به گروه ها متفاوت از هم بودند (نظیر گروه های مذهبی، اعضای سازمان مجاهدین خلق، کمونیست ها و مانند آنها) اما در نهایت یک امر مشترک آنها را به زندان سوق داده بود و آن هم مخالفت با حکومت طاغوتی پهلوی بود (تاریخ شفاهی مبارزات …، 247). مثلاً در دوره ای زندان قصر حدود 100 الی 150 نفر از زنان را در خود محبوس کرده بود، (همان جا) که بیشتر این زنان یا کارمند آموزش و پرورش یا دانشجو بودند، در بین آنها افرادی با تحصیلات پایین تر کمتر یافت می شد (همان 249).
زنان زندانی در زندان اوین و کمیته مشترک ضد خرابکاری، مثل زندان مردان برای خودشان دسته بندی نداشتند. آنها تقریباً با یک دیگر بودند و این وضعیت تا حدود سال های 1355 و 1356 ادامه داشت. (همان 248). با تمام این توصیفات وضعیت سخت و طاقت فرسای محیط زندان ها به ویژه سلول انفرادی نه تنها زنان مبارز را از نتیجه کارهای خود سرخورده و پشیمان نکرد بلکه اقداماتی در آن فضای وحشتناک انجام دادند که بیانگر روحیه مثبت و تحمل بسیار بالای آنها بود و باعث شد مدت محکومیت خود را بدون ضعف و شکنندگی مبارزاتی به پایان ببرند (همان 240). بدین ترتیب به رغم تنوع عقیده و منش های متفاوت، داشتن دشمن مشترک، زندانیان زن را وادار به نوعی زندگی مسالمت آمیز کرده بود (خورشید واره- 155).
بازداشت دستگیری و شکنجه زنان ایرانی-2
با کمال تاسف باید اذعان نمود، در زندان های رژیم پهلوی نهایت بی شرمی و بی حیایی درباره بعضی از زنان مبارز سیاسی که در زندان بودند صورت می گرفت. تجاوز به زنان زندانی و دیگر شکنجه های شنیع و منحصر به زندانیان زن در زندان زرهی فرمانداری نظامی تهران صورت می گرفت. (زرنگ- محمد 2/175).
درباره وضعیت زندانیان زنان سیاسی ایران در رژیم سلطنتی پهلوی کتاب ها و خاطرات فراوانی توسط همین بانوان و پژوهشگران و محققین و مولفین این عرصه به زیور طبع آراسته شده و به رشته تحریر درآمده است و هدف این نوشتار ورود مجدد به این حوزه و پرداختن به آنها نمی باشد. بلکه برای اولین بار در عرصه تاریخ نگاری و با رویکرد جهاد تبیین نظر بر این است با جمع آوری مستندات و مدارک از پرونده های کلیه زنان سیاسی رژیم پهلوی و تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود در پرونده های انفرادی این زنان که در ساواک تشکیل شده تصویر روشن و گویایی را در معرض دید و قضاوت آزادی خواهان و عدالت جویان قرار دهیم تا مشخص گردد که مدعیان حقوق بشر امروزی در پس شعارهای فریبنده و زیبنده و ریاکارانه خودشان چه اقدامات شوم و غیر انسانی را دریاره زنانی که حرفی به جزء طهارت و پاکیزگی و عدالت خواهی نداشتند انجام می دادند و این انسان های شریف را که سرآمد خلقت خداوند متعال بودند به جرم مخالفت با رژیم سر تا فساد پهلوی به غل و زنجیر کشانیده و با اعمال انواع محرومیت ها و شکنجه های قرون وسطایی و داغ و درفش و تجاوز به حرمت های مقدسشان آنها را آزار و اذیت می نمودند.
بر اساس آن چه که از اسناد ساواک منحله در مخازن و بایگانی های آن به دست آمده است، 515 زن مبارز سیاسی پایشان به زندان های مخوف ژیم پهلوی باز شده است. بدیهی است تعداد بانوانی که تحت تعقیب بودند و برای یک یا چند ساعت توسط ساواک و یا شهربانی کل کشور احضار و مورد اهانت و ضرب و شتم قرار گرفته اند در زمره این 515 نفر نیستند. این تعداد فقط کسانی هستند که به صورت رسمی بازداشت و روانه زندان ها شده اند. خاطرات و اسناد به جای مانده حاکی از این است که صدها نفر از بانوان در دانشگاه ها، مدارس، تظاهرات ها، تجمعات و مساجد و هیئت ها توسط ماموران رژیم پهلوی مورد اهانت و ضرب و شتم قرار گرفته اند لیکن سوابق قضایی و محکمه پسند در این رابطه تشکیل و به ثبت نرسیده است که این دسته از زنان را نیز باید به این مجموعه ستم دیده افزود.
خانم فاطمه جلالوند دبیر انجمن زندانی سیاسی شکنجه شده در عصر پهلوی در نشست خبری دومین همایش نقش زنان زندانی سیاسی رژیم پهلوی چنین می گوید: “بر اساس اسناد و مدارک 515 زندانی زن به جرم سیاسی در کمیته مشترک ضد خرابکاری ساواک حبس و بازجویی و شکنجه شدند. بیش از 40 نوع شکنجه به زندانی اعمال می شد. شکنجه هایی مانند شلاق با کابل سیم های برق، سوزاندن جاهای حساس بدن با آتش سیگار و شعله شمع، قفس داغ، صندلی هیتردار، آویزان کردن از سقف و نرده های زندان، فرو کردن سوزن زیر ناخن ها، سر را زیر آب فرو بردن و موارد متعدد دیگر که متانت و حجب و حیای این بانوان محترم اجازه نمی دهد مطالب شرم آور دیگری را بیان نمایند.” (شیر زنان انقلابی در بند شکنجه گران ساواک- موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی- 1403).
علاوه بر انجام مبارزات سیاسی توسط زنان که منجر به بازداشت و زندان می شد، آنها در تظاهرات های انقلابی با فعالیت های مختلف در پیروزی انقلاب نقش ویژه ای را ایفاء می نمودند.
طبق گزارش شماره 145/21/02/501/الف/994- 14/11/1357 مجتمع صنایع نظامی اصفهان (52 ز) که به تیمسار ریاست اداره دوم (32 د) اصفهان ارسال شده است بدین شرح می باشد؛
“اطلاع واصله حاکیست که حدود 10000 نفر که تقریباً 3000 نفر از آنان را زنان تشکیل می دادند در تاریخ 12/11/1357 در اصفهان با در دست داشتن تصاویری از خمینی به دادن شعارهای ضد ملی پرداخته بودند.”
این سند فقط یک نمونه از میان هزاران برگ سند از اسناد ساواک است که در رابطه با مبارزات بانوان ارائه می شود. (جلد هشتم روز شمار انقلاب اسلامی اصفهان- مرکز بررسی اسناد تاریخی).
درباره مصادیق و نمونه های مشارکت زنان در مبارزات دوره های انقلاب اسلامی کتاب های اسنادی و تاریخ شفاهی فراوانی به نگارش درآمده و به زیور طبع آراسته شده است ولی هنوز جای کار بیشتری را دارد و بسیاری از ناگفته ها در لابه لای اسناد و سینه های پر از رنج و درد مردم ستمدیده دوره ی رژیم سلطنتی پهلوی جای خوش کرده است که باید به مرور زمان نسبت به تبیین آنها اقدام نمود.
بازداشت دستگیری و شکنجه زنان ایرانی-2
