دیو چو بیرون رود فرشته در آید-1
یعقوب لطفی
بسمه تعالی
دوگانه های تحلیلی – تاریخی – توصیفی روزهای 26 دی ماه و 12 بهمن سال 1357 در راستای جهاد تبیین گذر ایام و گذشت روزها جملگی حاوی درس های عبرت آموز و پند دهنده است و همانگونه که خداوند متعال می فرمایند : تلک الایام نداولها بین الناس (آل عمران 140 ) ما این روزهای مهم و قابل اعتنایی در تاریخ ملل جهان وجود دارد و به فعالیت های مختلف در کانون توجه محققان و پژوهشگران قرار می گیرد. در این میان در تاریخ ایران هم روزهای مهم وجود دارند که پرداختن به آنها از مصادیق بارز جهاد تبیین قلمداد می شوند.
در میان این ایام روزهای 26 دی ماه و 12 بهمن ماه سال 1357 از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند و پرداختن به آنها آن هم با مدل پژوهشی دوگانه تحلیلی، تاریخی، توصیفی به عنوان یک امر تبیینی که از انتظارات مقام معظم رهبری مدظله العالی می باشد، ضروری تشخیص داده شد و مؤلف را برآن داشت تا با مطالعه دقیق این دو واقعه مهم و نکته سنجی در اتفاقات رخ داده تصویر منصفانه و شفاف و البته جذاب تقدیم خوانندگان محترم و علاقمندان این حوزه نماید و زوایای پنهان و تاریک این دو روز مهم را روشن نماید.
الف : روایت توصیفی در باره روز 26 دی ماه سال 1357 روز ترک کشور توسط محمد رضاشاه:
روز 26 دی ماه سال 1357 آفتاب درخشان و پرتلالویی در یکی از روزهای زمستان سال 1357 همه جا را نورانی کرده بود. در ظهر همین روز ناگهان خبری مهم و فراگیر به سراسر جهان مخابره شد. این خبر در دو کلمه خلاصه می شد “شاه رفت” . ساعت 13 و هشت دقیقه شاه ایران به همراه همسرش فرح پهلوی با هواپیمای بوئینگ 707 معروف به “شاهین” با ثروتی انبوه (یک قلم از ثروت به غارت رفته ایران بنابه اعتراف رسمی رضا پهلوی فقط 62 میلیون دلار بوده است. (تحلیل ایرانی)) در چمدان های مملو از دلار و طلا و جواهرات و تعدادی از سگ های مورد علاقه شان کشور را به مقصد شهر آسوان مصر ترک نمودند.
براساس اسناد به جای مانده، این ترک کشور یک بار دیگر در 25 مرداد ماه سال 1332 توسط شاه انجام شده بود. فرودگاه بین المللی مهرآباد تهران یکی از روزهای خلوت و آرام خود را سپری می کرد. در این روز تعدادی از صاحب منصبان برای بدرقه شاه به فرودگاه آمده بودند.
در میان آنها شاهپور بختیار (نخست وزیر تازه منصوب شده، پس از سقوط دولت تیمسار ازهاری، سکان نخست وزیری را به عهده گرفته بود)، دکتر جواد سعید(رئیس مجلس شورای ملی)، دکتر اردلان(وزیر دربار) و رئیس دفتر مخصوص، سپهبد بدره ای، سرلشگر قره باغی، سرلشگر نشاط و تعدادی دیگر از درباریان و نظامیان وفادار به شاه حضور داشتند.
شاه ایران که کاملاً خود را باخته بود در برابر سئوال خبرنگاران گفت: خسته شده ام. می روم که استراحت کنم. احتیاج به استراحت دارم. او هنگام گفتن این مطالب اشک هم می ریخت و استیصال و درماندگی کاملاً در چهره وی مشهود بود.
پس از پخش این خبر مردم همگی به خیابان ها سرازیر شدند. هر کس هرکاری که از دستش برآمد تا شادی خود را نشان دهد انجام می داد. از پخش نقل و نبات و شیرینی و پای کوبی و سوار بر رکاب اتوبوس ها و سقف وانت ها و اتومبیل فریاد می زدند: شاه فراری شده ،سوار گاری شده – “شاه در رفت”. از جمله شعارهای مردمی بود که طنین آن تا فلک ادامه داشت.
تیتر “شاه رفت” تیتر بزرگ و اصلی روزهای کشور شده بود و در ادامه مجسمه های رضاشاه و محمد رضا شاه یکی پس از دیگری از میادین شهرها به پایین کشیده می شد و در کف خیابان ها با لگدمال مردم به این سو و آن سو غلت می خوردند. بوق ممتد ماشین ها و موتورسیکلت و فریادهای الله اکبر، خمینی رهبر علاوه بر این که آزار دهنده نبود، بلکه گوش نوازهم بود و این هم از عجایب روزگار آن روزها جلوه گری می نمود.
خبرنگار روزنامه اشپیگل در مورد 26 دی سال 1357 خبر خود را چنین مخابره می نماید: “پخش این خبر «شاه رفت» باعث شد تا کارناوالی به سبک ایرانی آغاز شود، صدها هزار نفر درحالی که آواز می خواندند و می رقصیدند به خیابان ها ریخته و گل پخش می کردند. وضعیت به گونه ای بود که گویی ناگهان خبر از پایان قرنطینه بیماری وبا داده شده باشد. قنادهای شهر شیرینی را رایگان پخش می کردند و از کامیون لبالب از ایرانی ها خوشحال باران آب نبات بود که می بارید”. (اشپیگل 22/10/1357)
حضرت امام خمینی (ره) فرار شاه را اولین مرحله پیروزی خواندند و این واقعه را در حرکت تکاملی ملت مهم دانستند. امام از فرار شاه با عنوان طلیعه پیروزی یاد می کردند و فرمودند: رفتن شاه پیروزی نیست، بلکه طلیعه پیروزی است و البته این طلیعه را من به ملت ایران تبریک عرض می کنم و باید توجه داشته باشند که طلیعه پیروزی است. طلیعه خلع سلاح اجانب است. (صحیفه امام ج 5 ص 484) و در ادامه مقام معظم رهبری مدظلهالعالی در خطبه های نماز جمعه مورخ 14/11/1373 تهران در رابطه با این روز فرمودند: روزی که محمد رضا «شاه» از ایران فرار کرد در واقع رژیم پادشاهی از بین رفته بود. او دید ماندنش دیگر فایده ای ندارد، لذا مجسمه ای از فرد بیچاره بدبخت بدنامی که بدنام تر هم شد «شاهپور بختیار» درست کردند تا چند روزی رژیم در آستانه انحلال را کامل نگه دارد. او سی چهل روز برسر کار ماند تا این که امام آمد و بایک اشاره دست ایشان همه چیز روی هم ریخت.
نظام پادشاهی در ایران پوک شده بود. به خاطرچه؟ به خاطر حضور مردم. مردم به چه خاطر به میدان آمدند، به خاطر دین. چون شعار، شعار اسلامی بود. چون پیشوایان اسلامی و روحانیون مورد اعتماد مردم بودند. بدین ترتیب بود که روز 26 دی ماه سال 1357 به عنوان یک نقطه عطف مهم و اساسی در تاریخ کشور ایران به ثبت رسید و ماندگار شد. در بهار آزادی جای شهدا خالی.
ادامه دارد …
