فرمول تاب آوری ایرانیان
مقدمه:
فرمول تاب آوری ایرانی: از عمق آسیب تا اوج تماشایی پیروزی
در میدان نابرابر رویارویی با دشمنی که ابزار قدرت را در «تعداد موشک» و «صفر و یک های اقتصادی» خلاصه می کند، شاید از نگاه اول، معادله جنگ تنها بر اساس خرابیها و تلفات نوشته شود. اما واقعیت میدان نبرد در ایران همیشه پیچیدهتر از این حرف ها بوده است.
اگر نگاهی عمیق تر به داده های تاریخی و میدانی بیندازیم، درمییابیم که جنگ برای دو طرفِ این معادله، دو معنای کاملاً متضاد دارد. برای دشمنانی که چشم بسته به قدرت مادی تکیه کرده اند، خرابه های خودشان را سانسور تا روحیه سربازانشان و مردمشان دچار آسیب جدی تر نشود ولی شعور مردمشان آنها را به خیابانها کشانده و در بیشتر شهرهای مهم و ایالاتشان شعار ضد جنگ سر میدهند. شعار «نه به پادشاه»
و از طرفی دشمنان هر مکان ویران نموده، در ایران را حتی اگر خانه شهروند عادی باشد به عنوان یک «هدف» که تبدیل «باتلاق» شده تبلیغ می کنند؛ آنها در دل همین زیرساختهای آسیب دیده و خانوادههای داغدار، با معمایی به نام «اراده آهنین و اتحاد ملی» ملت ایران روبهرو میشوند که محاسبات ریاضی جنگ را به هم میریزد. سرخوردگی نظام سلطه زمانی کلید میخورد که میبینند بمب های هوشمندشان در برابر «صبوری هوشمند» مردم ایران، تبدیل به آجرهای طلایی بازسازی و اتحاد ملی میشود.
اما در سوی دیگر میدان، مردم ایران وارث میراثی هستند که آنها را از “فهیم ترین، صبورترین” و “تاب آورترین” ملت جهان تبدیل کرده است. برای یک ایرانی، خانه اگر ویران شود، با تکیه بر «ایده آل وطن دوستی» و با اتکا به «معماری امید» که ریشه در باورهای عمیق دینی دارد، نه تنها دل سرد نمی شود، بلکه این آسیب را سکوی پرشی برای بازسازی قوی تر میداند.
این همان نقطه جادویی است که معادله قدرت را بر هم میزند. در این یادداشت، نگاهی واقعگرا اما امیدوارانه به این دوگانه می اندازیم: این که چرا دشمن در محاسباتش گم می شود و چرا مردم ایران، حتی در سختترین لحظات “تنهایی” و آسیبهای زیرساختی، ذرهای از “امید” خود دست نمیکشند. این تحلیل، روایتی از این حقیقت است که قدرت حقیقی، نه در انباشت تجهیزات، که در “انباشت صبر” و “باور به وعده الهی” معنا می شود؛ باوری که به ما می گوید: “اجر دنیویِ پیروزی، نصیب صبوران این سرزمین است و اجر اخرویِ شهادت، زیباترین جایزه برای کسانی که جان خود را در مسیر این وطن و باور و دینشان فدا کردهاند .
شاخصهای متضاد دشمنان با ملت ایران پیروز.
۱. “سرخوردگی دشمن مادی” در مقابل “بالندگی معنوی”
دشمنان ایران که با منطق “قدرت صرفاً مادی” جنگ سوم را تحمیل کردند و در صورت اعلام شکست، با خلأی روانی مواجه میشوند که جبرانناپذیر است. و به همین دلیل آسیب به صنایع و زیرساخت ها، بمباران منازل شهروندان عادی و کارخانه ها و فروشگاه های مردم برای آنها تبدیل به یک “پیروزی توهمی” می شود؛ چرا که آنها ابزاری برای محاسبه “عزت نفس” و “تاب آوری اجتماعی” مردم ایران ندارند. سرخوردگی آنها از این جا نشأت میگیرد که میبینند هزینههای مادی و فرسایشی آن ها، نه تنها ایران را به زانو در نمی آورد، بلکه سبب “بازتعریف هویت ملی” و تقویت وطن دوستی” و صدور آرمان های انقلاب اسلامی در دل ملل آزاد جهان و نسلهای جدید و انسجام و وحدت ملی میشود.
۲. وطن دوستی؛ از جنس “خدمت” نه “بهرهکشی”
وطن دوستی در فرهنگ ایرانی-اسلامی، یک احساس گذرا نیست؛ بلکه یک “تکلیف” است. وقتی مردم ایران میبینند در حملات دشمن، منازل و زیرساختها آسیب می بیند، این آسیبها را بخشی از پیکر خود میدانند. این مردم، در میدان عمل نشان دادهاند که “تنها” نمی مانند، زیرا هزاران ” متخصص متعهد ” داوطلب در قالب گروههای جهادی، مهندسان بی ادعا و همسایههای فداکار، پیش از آنکه دشمن گرد و غبار حملاتش بنشیند، مشغول بازسازی هستند. این سبک از وطن دوستی، “آسیب های بین المللی” را به فرصتی برای نشان دادن “مردم سالاریِ میدانی” ایران تبدیل میکند.
۳. امیدآفرینی: معادله “دنیا و عقبی” در کنار هم
باور مردم ایران به “خدای رحیم و جبار”، بزرگترین سرمایه اجتماعی برای عبور از بحران هاست. این باور، یک سد روانی مستحکم ایجاد میکند:
- تاب آوری در برابر آسیب:
مردم با اعتقاد به این که “اجر صبر” در این دنیا به شکل “عزت ملی” و “شکست محاسبات دشمن” عایدشان می شود، با قدرت به مسیر خود ادامه می دهند.
- بازتعریف شهادت:
نگاه به شهادت نه به عنوان “پایان راه” ، که به عنوان “زیباترین شکل زندگی جاوید” است. این باور عمیق، ترس از تهدیدات دشمن را خنثی میکند. وقتی مردمی معتقد باشند که خداوند “اجر اخروی” را با بهترین شکل برای فداکاری در راه وطن و عقیده در نظر گرفته است، دیگر هیچ تهدید مادی نمیتواند اراده آنها را فلج کند.
۴. جمعبندی:
قدرت نرمی که دشمن از درک آن عاجز است، واقعیت این است؛ در تقابل کنونی، دشمن با ابزارهای سخت افزاری و تحریم و جنگ تحمیلی به دنبال ” جنگ شناختی و شکست روانی” ملت ایران است. اما غافل از این که ملت ایران “معادله جدیدی” تعریف کرده اند:
- آنها در برابر “آسیب ملی، شهری و محلی”، “همبستگی ملی، شهری و محلی” را ارتقاء میدهند.
- در برابر “آسیب روانی”، “صبوری ماندگار” رشد میدهند.
- در برابر “تهدیدات ملی “، “ولایت پذیری و همبستگی ملی” را تقویت می کنند.
این مدل تاب آوری، که ریشه در وطن دوستی و باورهای عمیق توحیدی دارد، نه تنها امید را در دل مردم ایران زنده نگه می دارد، بلکه آینده را نیز از آنِ کسانی می داند که “حسابشان” با خدایی است که “اجر مجاهدان و صبوران” را چه در این دنیا به عزت و چه در آن دنیا به شهادت، ضمانت کرده است. این همان نقطه شکست محاسبات دشمنان و نقطه قوت همیشگی ایران سربلند است .
حسین عکاف
فروردین ۱۴۰۵

