شرحی بر زبان فارسی در پیام رهبر
رضایی
رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران حضرت آیتالله اقا مجتبی خامنهای به مناسبت روز فردوسی (25 اردیبهشت) و زبان فارسی پیام مهمی منتشر کردند.
محتوای پیام گویای نگاه دقیق و راهبردی ایشان به زبان و ادبیات فارسی و جایگاه، کارکرد و نقش این زبان در حیات جمعی ایرانیان است.
بخشی از این پیام راهبردی را شرح خواهیم نمود.
۱_ زبان فارسی ابزار گفتار و نوشتار ملت ماست.
شرح:زبان فارسی چنانکه در اصل ۱۵ قانون اساسی آمده زبان مشترک یعنی دارایی معنوی مشاع ملت و زبان واسط ایرانیان و وسیله برقراری ارتباط مردم فارسی زبان با یکدیگر و ابزار مفاهمه است و زبان نوشتاری هم هست لذا ادبیات فارسی گنجینه تجربیات دیرپای ملت و همچنین راهنمای ارتباط ملی ماست.
۲_ قالب شناخت است.
شرح:زبان و ادب فارسی وسیله شناخت آحاد ملت از یکدیگر و گنجینه و مخزن معارف اهل بیت (ع)، و حامل معانی و مضامینن بلند عرفان و فلسفه و اخلاق هم هست.
۳_ زبان فارسی، رشتهی اتّصال اندیشه و تفکر ایرانیان است.
شرح:اولا ایرانیان اندیشمند بوده و گوهرهای اندیشه خود را به زبان فارسی در ادبیات فارسی به ودیعه گذاشتهاند، از این رو این زبان و ادبیات حامل گونههای اندیشه ایرانیان و تاریخ تفکر این ملت است، ثانیا زبان و ادبیات فارسی مانند نخ تسبیح فرهنگ و اندیشه ملت ما را به هم متصل کرده و همچنین پیوند و اتصال اندیشه ایرانیان را همچنان حفظ کرده است به طوریکه اکنون نیز گوهرهای اندیشه ایرانیان با رجوع به ادبیات فارسی در دسترس است.
۴_ زبان فارسی مرزهای هویتی ایرانیان را تشکیل میدهد.
شرح: اولا زبان فارسی از بارزههای “ما”ی جمعی مردم ایران و ممیزه برجسته آنان از “دگر”های ایرانیان است، ثانیا زبان دوم اسلام نیز هست ( شهید مطهری). لذا زبان دینی ماست، ثالثا زبان مذهبی ایرانیان به شمار می رود چون ادبیات فارسی، حامل معارف و میراث فرهنگی مکتب اهل بیت (ع) است، رابعا مخزن و مرجع ارزشها و نمادهای تداوم بخش هویت تاریخی ایرانیان هم هست. از اینرو زبان و ادب فارسی شناسنامه هویت ایرانیان به شمار میرود.
چرا رهبر شهید حضرت آیتالله خامنهای و جانشین آیتالله آقا مجتبی خامنهای (حفظهالله) زبان فارسی را ارج نهادهاند؟
یک پاسخ به سؤال بالا در اصل ۱۵ قانون اساسی ج ا ا آمده است:
اصل پانزدهم زبان فارسی را زبان رسمی و مشترک تمام ایرانیان (دارایی معنوی مشترک) میداند.
تاریخ تحول این زبان نیز نشان میدهد که تمام طوایف، اقوام و تیرههای ایران هم در ایجاد و ابداع این زبان نقش داشتند و هم در تکامل، بالیدن و فراگیرشدنش. لذا مقبولیت زبان فارسی نزد ایرانیان را باید طبیعی و داوطلبانه بدانیم.
متن اصل ۱۵ ق اساسی:
زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانههای گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است.
اردیبهشت ۱۴۰۵
