پس از پیروزی انقلاب اسلامی
(پژوهش موردی در راستای جهاد تبیین)
بسمه تعالی
در قسمت قبل اشاره ایی به عناوین پرونده های مرکز اسناد ساواک و اسناد ساواک پس از پیروزی انقلاب اسلامی گردید. در قسمت سوم به چگونگی انتخاب برخی از مسئولین مرکز اسناد ساواک پس از پیروزی انقلاب اسلامی و فعالیت های مرکز اسناد جمهوری اسلامی ایران از 22/11/1357 تا 01/07/1363 می پردازد.
4- مسئولین مرکز اسناد ساواک پس از پیروزی انقلاب اسلامی :
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در همان روزهای ابتدای انقلاب از مراکزی که در کانون توجه دولت مردان آن روزگار قرار گرفت، سازمان امنیت و اطلاعات کشور یعنی ساواک بود، لذا نخست وزیر وقت انقلاب آقای مهندس مهدی بازرگان فرزند دوم خود یعنی مهندس عبدالعلی بازرگان که از اعضای جبهه ملی ایران بود و در رژیم پهلوی چهار ماه را در زندان های رژیم بازداشت شده بود و با خط و مشی جبهه ملی ایران هم سو بود، مأموریت یافت تا به محل ساواک مراجعه و در آنجا مستقر شود (ایشان هم اکنون در آمریکا ساکن است. نامبرده به عنوان اولین مسئول اسناد ساواک محسوب می شود).
1 – مهندس عبدالعلی بازرگان متولد 1322
2 – حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خامنه ای . ایشان در خاطرات خود که در مرکز اسناد انقلاب اسلامی با کد خبر 9996 ثبت شده است ، مدعی است وقتی وارد مرکز اسناد ساواک شد آقای عبدالعلی بازرگان در آنجا حضور داشت.
3 – شهید دکتر مصطفی چمران . این شهید والا مقام برای مدت کوتاهی مسئولین این مرکز را به عهده داشت و در تاریخ 30/03/1360 به درجه رفیع شهادت نائل شدند.
4 – حضرت آیت اله سید علی خامنه ای، توسط شهید آیت اله دکتر سید محمد بهشتی ریاست وقت شورای عالی انقلاب اسلامی با حکم رسمی به سمت ریاست مرکز اسناد جمهوری اسلامی ایران در اواسط سال 1359 منصوب شدند.
5 – آقای فیاض . بعدها در وزارت صنایع ادامه خدمت داده است.
6 – حجت الاسلام و المسلمین سید حمید روحانی در سال 1361 توسط حضرت امام خمینی به مدیریت مرکز اسناد ساواک منصوب شد و تا زمان تشکیل وزارت اطلاعات یعنی مهر سال 1363 در این سمت مشغول به فعالیت بوده است.
بنابراین از 22 بهمن سال 1357 تا 10 مهر سال 1363 (سال تأسیس وزارت اطلاعات اسناد باقیمانده از ساواک تحت عنوان مرکز اسناد جمهوری اسلامی ایران . شش مقام مسئول را در مدت 6 سال (1357 تا مهر 1363 ) به خود دید. (به طور متوسط هرسال یک نفر) – (مصاحبه با 5 نفر از کارکنان بازنشسته این مرکز . اردیبهشت سال 1404 ) . این مرکز که دارای مخازن بزرگ از میلیون برگ و پرونده اسناد اطلاعاتی و امنیتی بوده با بکارگیری کارکنان جدید از میان مردم انقلابی و تازه انقلاب کرده فعالیت های فراوانی را مجمله موارد ذیل را انجام میداد:
5- فعالیت های مرکز اسناد جمهوری اسلامی ایران از 22/11/1357 تا 01/07/1363:
الف – مراقبت و حفاظت از اسناد به جای مانده از رژیم پهلوی . به عنوان حفاظت از آنها در برابر توطئه های دشمن و جلوگیری از دسترسی افراد غیرمجاز به آنها و امانت داری از سرمایه های امنیتی و اطلاعاتی .
ب – پاسخ به استعلامات تعیین صلاحیتی دستگاه های اجرایی کشور و نهادهای جدیدالتأسیس که قصد بکارگیری افراد و استخدام اشخاص مختلف و یا ادامه تحصیلات مقطع کارشناسی ارشد و دکتری و مانند اینها را داشتند .
بسیاری از افراد وابسته به ساواک منجله، فراماسونرها، بهائیان، اعضای گروهک های سیاسی ضد انقلاب، باقی ماندگان از سران رژیم پهلوی ، سلطنت طلب ها که قصد ورود و نفوذ به مراکز نظام را داشتند که با این استعلامات و پاسخ های دریافتی اکثر نقشه های آنان نقش برآب می شد.
ج – انجام پژوهش های موردی در باره موضوعات مهم کشوری، دستگاه های اطلاعاتی جهان ، مفاسد مالی عناصر رژیم پهلوی ، وضعیت های پنهان گروه های فعال سیاسی قبل از انقلاب مانند انجمن حجتیه ، سازمان مجاهدین خلق ، گروه های چپ مانند حزب توده ، چریک های فدایی خلق (اکثریت و اقلیت) ، دراویش و فرقه های انحرافی حوزه عرفان دروغین و مروجین سازمان یافته فحشاء و فسادهای اخلاقی و مواردی از این قبیل که در زمان خودش بسیاری از زوایای پنهان و تاریک تاریخ این کشور را روشن می نمود.
د – انجام مأموریت های محوله دیگر مانند کمک و همکاری به دستگاه های قضایی جدیدالتأسیس مانند دادگاه های انقلاب اسلامی ، دادگاه انقلاب ارتش ، هیأت های پاکسازی دستگاه های اجرایی، واحدهای اطلاعات سپاه ، کمیته ، ارتش و دفاع و حفاظت اطلاعات ها از طریق ارائه اسناد افراد تحت نظر و بازداشتی که در ساواک سوابق قابل اعتنایی برای ارائه در مورد آنها وجود داشت.
تا این که در مهرماه سال 1363 با تأسیس وزارت اطلاعات کلیه کارکنان این مرکز به صورت یک جا به همراه سایر اماکن ، تأسیسات ، تجهیزات ، پرونده ها ، امکانات لجستیکی حسب قانون تأسیس وزارت اطلاعات مصوب 27/5/1362 به این وزارتخانه منتقل شدند ، لذا از منظر جهاد تبیین باید اعتراف و اذعان داشت امروزه این مرکز یکی از مراکز بسیار معتبر اسنادی جزو مراکز اسنادی قوی و پیشرفته محسوب می شود و با افتخار در حال خدمت رسانی به دستگاه های اجرایی و نهادهای جامعه اطلاعاتی و سایر متقاضیان می باشد و تلاش خواهد شد در ادامه به دست آوردها ، موفقیت ها و پیشرفت های این مرکز انقلابی اشاره و آن را برای خوانندگان محترم تشریح نمود.
مجتبی قانعی
تابستان 1404
